Zbóż złote łany, przewód pokarmowy zaorany.

Czy alergia na pszenicę to to samo co celiakia?

Czy jeśli wyniki badań nie wykazują alergii na zboża, to znaczy że nie mam celiakii? Czy jeśli mam alergię na pszenicę, to muszę korzystać jedynie z produktów bezglutenowych?

To pytania z jakimi spotkałam się w ciągu ostatnich kilku dni.

Znacie to uczucie, że podświadomie wiecie jakie są prawidłowe odpowiedzi na zadane pytania, ale chcąc je komuś ładnie wytłumaczyć zatapiacie się w głębinach myśli i każda jedna goni koleją, aż udaje wam się ocknąć i okazuje się, że minęło już kilka godzin, za oknem ciemno, a nawet pora roku jakby inna.

Ja oczywiście z takim uczuciem się nie spotkałam ͡° ͜ʖ ͡°

Dlatego po kilku dniach rozpisuję co następuje:

ALERGIA NA MĄKĘ

Jak sama nazwa wskazuje, spożycie pokarmu zawierającego uczulające białko powoduje reakcję alergiczną, która może przybrać również formę wstrząsu anafilaktycznego. Określana jest jako niepożądana reakcja immunologiczna

IgE – zależna na białka zbóż – pszenicę, żyto, owies, grykę, proso, jęczmień i gluten. Drogami wnikania alergenu może być tu skóra, przewód pokarmowy lub układ oddechowy. Reakcja ujawnia się w czasie kilku minut do kilku godzin od wniknięcia alergenu.

 

Złoty standard w diagnostyce alergii pokarmowej to testy prowokacji pokarmowej, jednak próby te są czasochłonne i obciążone ryzykiem wywołania ciężkich reakcji anafilaktycznych.

Dlatego też w punktach diagnostycznych przeprowadza się badanie polegające na pomiarze stężeń swoistych immunoglobulin IgE skierowanych przeciwko ściśle określonym sekwencjom alergenowym.

Co odróżnia alergię od celiakii to fakt, że w przypadku alergii istnieje szansa, że dieta bezglutenowa nie będzie stosowana do końca życia. Dodatkowo możemy wygaszać objawy alergiczne odpowiednimi lekami przepisanymi przez lekarza.

 

Doniesienia naukowe zwracają uwagę na niekorzystne zmiany dotyczące nadwrażliwości alergicznej na pokarmy:

• Podkreśla się między innymi wzrost liczby osób z ciężkim przebiegiem choroby a także wzrost odsetka pacjentów z „przetrwałą alergią pokarmową”.

• Zwraca się uwagę na malejący odsetek pacjentów „wyrastających z choroby alergicznej” a także wydłużający się czas nabywania immunotolerancji.

• Podkreśla się także niezadowalające efekty lecznicze po zastosowaniu metod innych niż dieta eliminacyjna.

[1]

Podstawowym celem diagnostycznym u chorych z objawami po spożyciu pokarmów zawierających mąkę pszenną jest odróżnienie alergii od choroby trzewnej.

CELIAKIA

Jest to enteropatia jelita cienkiego towarzysząca nam przez całe życie, która charakteryzuje się zaburzeniami trawienia i wchłaniania jelitowego co w konsekwencji może prowadzić do niedoborów żywieniowych, zahamowania rozwoju, osteoporozy, anemii i wielu innych nieprzyjemnych powikłań.

Jednym z głównych czynników odpowiedzialnych za wystąpienie choroby trzewnej są predyspozycje genetyczne w związku z tym dobrym narzędziem określającym występowanie celiakii jest typowanie HLA-DQ2 i HLA-DQ8. Negatywny wynik w obu przypadkach z dużym prawdopodobieństwem wyklucza chorobę.

Obecnie szeroko rozpowszechniona jest diagnostyka serologiczna, ze względu na fakt, że przeciwciała charakterystyczne dla celiakii w klasie IgA występują u nawet 90% chorych.

Za najskuteczniejsze narzędzie diagnostyczne uznaje się oznaczanie przeciwciał IgA-EmA (przeciwko endomysium) oraz IgA-anti-TG2 (przeciwko transglutaminazie), pozostałe dostępne badania poziomu przeciwciał pełnią rolę pomocniczą w diagnostyce.

Jednak należy pamiętać, że złotym standardem w diagnostyce celiakii pozostaje badanie histopatologiczne wycinków pobranych z jelita cienkiego w trakcie badania endoskopowego. Najlepiej jeśli wycinki pochodzą z kilku miejsc.

 
Typowe zmiany w badaniu histopatologicznym to nacieczenie blaszki właściwej, hiperplazja krypt i atrofia kosmków jelitowych [1]
 

Jedyną i podstawową metodą leczenia celiakii jest stosowanie przez całe życie diety bezglutenowej, polegającej na bezwzględnej eliminacji z pożywienia produktów zawierających gluten.

 

ZESTAWIENIE DLA JASNOŚCI UMYSŁU

1. Alergia na pszenicę i celiakia to dwa odrębne schorzenia podlegające innej diagnostyce oraz innej (choć zbliżonej w kontekście eliminacji) terapii.

2. Przed diagnostyką zarówno alergii jak i celiakii NIE WOLNO eliminować glutenu/zbóż z diety. Żeby wynik był miarodajny, organizm musi być wystawiony na działanie ewentualnie niekorzystnych produktów.

3. Badanie genetyczne może wykluczyć występowanie celiakii. Występowanie HLA-DQ8 oraz 2 nie jest jednoznaczne z występowaniem choroby. Mimo predyspozycji genetycznych, choroba może pozostawać w formie nieczynnej.

4. W przypadku celiakii konieczne jest wyłączenie pokarmów zawierających gluten, w przypadku alergii istnieje możliwość, że antygen powodujący reakcje będzie specyficzny dla pszenicy i chory bez objawów będzie mógł spożywać np. mąkę żytnią.

5. W przypadku alergii leczenie objawowe może okazać się wystarczające. Istnieje też prawdopodobieństwo, że pacjent z czasem zyska tolerancję na pewne ilości mąki pszennej.

6. Osoba chorująca na celiakię powinna stosować restrykcyjną dietę bezglutenową, gdyż nawet niewielkie ilości tego białka powodują destrukcję śluzówki jelit!

Bibliografia:

1.Bartuzi Z., Ukleja-Sokołowska N.: Alergia pokarmowa na mąkę i celiakia. Alergia, 2014, 2:4-10

2. Hęś M i wsp. Badanie wiedzy żywieniowej osób z celiakią i uczuleniem na gluten z terenu Poznania. Probl Hig Epidemiol 2013, 94(2): 389-392

3. Grzymisławski M. i wsp. Celiakia — standardy diagnostyczne i terapeutyczne 2010 roku. Forum Zaburzeń Metabolicznych 2010, tom 1, nr 1, 12–21

4. Balińska-Miśkiewicz W. – Diagnostyka molekularna alergii pokarmowej – czy wiemy więcej? Postepy Hig Med Dosw (online), 2014; tom 68: 754-767

5. Górowska-Kowolik K., Kwiecień J. Non-celiac gluten sensitivity. Problemy Medycyny Rodzinnej 2014; XVI; 1-2: 71-76

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *